Cumhuriyet’imiz 93 yaşını kutluyor.

Tarihten gelen devlet kurma alışkanlığımızın -düşkünlüğümüzün- son halkası Cumhuriyet… Tarih onlarca devlete ve onlarca devlet adamına sahne oldu. Baktığımız zaman hepsi aynı mantığın, aynı sebeplerin aynı gerekçelerin doğurduğu benzer sonuçlar aslında.

Cumhuriyet de birden olup biten bir olay değil, bir olgudur. Mutlak suretle bu süreci buraya getiren faktörler olmuştur. Osmanlı İmparatorluğu‘nun son iki yüz yıllık değişimi, dönüşümü ve eski kudretini kaybedişi, çöküşü Saltanat‘ın kaldırılması ile son bulmuş olsa da tarihi miras Cumhuriyet ile tekrar gün yüzüne çıkmıştır. Özellikle 18.yüzyılda başlayan ıslahatlar dönemi böylece son bulur ve Türk devleti yeni bir oluşum içine girer.

i-turkiye-buyuk-millet-meclisi-ankara-1920

Cumhuriyet’in Arkaplanı

Cumhuriyet‘i anlamak ve tarihini yazmak için geçmişini kavramak gereklidir. Cumhuriyet‘in ilanına kadar olan süreçte yaşananlar bu nedenle çok önemlidir.

Milli direncin örgütlenmesi T.B.M.M.‘nin açılması ve Milli Mücadele‘nin kazanılması bu hususta değinilmesi gereken konulardır. Milli direncin örgütlenmesi için 19 Mayıs 1919 tarihinde yola koyulan Mustafa Kemal Paşa, o tarihte Osmanlı İmparatorluğu‘nda görevli bir paşadır.

cumhuriyet_ice3

Halifeyi-Sultanı,milleti ve yurdu işgalci güçlerden kurtarmak için başlayan harekatın örgütleyicisidir ve bizzat Osmanlı İmparatorluğu tarafından görevlendirilmiştir. Ancak Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki İngiliz nüfuzunun etkisi ile Mustafa Kemal Paşa görevlerinden azl edilerek geri çekilmek istendi. Ancak iş işten geçmiştir. Mustafa Kemal Anadolu‘ da saygı görür, sevgiyle karşılanır. Bu süreçte Anadolu topraklarında hiçbir yabancı kuvvete imkan vermemek için başlatılan Milli Mücadele de başarıyla sonuçlanmıştır. Karış karış paylaşılan vatan toprağı tekrar Türk milleti’ nin yurdu olmuştur.

Cumhuriyet’in İlanı

23 Nisan 1920 tarihinde T.B.M.M‘ nin açılmasıyla yeni bir devletin temellerinin atılması yeni bir sorunu gündeme getirmişti. Devletin rejimi ne olacaktı ?

cumhuriyetin-ilani

Tarihler 28 Ekim 1923′ ü gösteriyordu. Yıllardır sorun teşkil eden rejim konusu çözüme kavuşacaktı. Gazi Mustafa Kemal bu belirsizlikler üzerine Çankaya Köşkü‘ne arkadaşlarının yanına gelir ve o meşhur “Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz” sözünü söyler. Ardından o gece 1921 anayasasında değiştirilmesi gereken maddeler için kanun tasarısı hazırlandı. “Türkiye Devleti’nin hükümet şekli Cumhuriyet’tir.” hükmünün bulunduğu tasarı 29 Ekim 1923 tarihinde mecliste kabul edildi. Hemen ardından yapılan gizli seçimle Cumhurbaşkanlığı seçimi yapıldı ve Gazi Mustafa Kemal 158 oyun tamamını alarak Türkiye Cumhuriyeti Devleti‘ nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi.

02

Halil İnalcık‘a göre Cumhuriyet, Mustafa Kemal‘in 1919’dan beri hayaliydi. Yeni devletin milletin egemenliğine dayanması, Anadolu‘ da milli bir devletin inşa edilmesi kuşkusuz Türk tarihinde büyük dönüm noktalarından biri oldu.

Biz de vatanı uğurda canını ortaya koyan başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm silah arkadaşları ve tüm şehitlerimizi, gazilerimizi saygı, sevgi ve minnetle anıyoruz…

                EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR! 

 


Bir Yorumda Bulun